Zegar słoneczny w Woli jest zegarem horyzontalnym, zaprojektowanym dla współrzędnych geograficznych miejsca instalacji 50°00’54”N, 19°06’03”E. Wykonany został w granicie metodą piaskowania. Zegar wyróżnia się wśród tradycyjnych czasomierzy słonecznych wysoką precyzją działania o każdej porze roku. Uwzględnia bowiem nie tylko poprawkę długości geograficznej swojego położenia, ale nawet subtelne zmiany prędkości orbitalnej Ziemi, krążącej wokół Słońca po orbicie eliptycznej. Zegar został obliczony i wyskalowany do pomiaru czasu urzędowego (cywilnego), zarówno w letniej jak i zimowej porze roku (odpowiednio duże i małe cyfry).
     Gnomon (wskazówka zegara) pochylony jest względem poziomu pod kątem szerokości geograficznej Woli, czyli 50 stopni, 0 minut i 54 sekundy kątowe. Gnomon jest jednocześnie równoległy do osi obrotu kuli ziemskiej, a więc wskazuje na niebie punkt, wokół którego pozornie obraca się całe niebo, wraz ze Słońcem. Punkt ten znajduje się na niebie w pobliżu Gwiazdy Polarnej.
    Wykres równania czasu (analemma)- linia falista na tarczy zegara.
Klasyczne zegary słoneczne cyklicznie spóźniają się lub spieszą w stosunku do czasu jakiego używamy w życiu codziennym. Dlatego konieczne jest ich “regulowanie” za pomocą wykresu z poprawkami minutowymi. Słońce bowiem w różnych porach roku nie tylko zmienia swoją wysokość nad horyzontem, ale także zbacza w lewo lub prawo od średniej swojej pozycji, która jest podstawą współczesnego pomiaru czasu. Gdyby nie było wykresu poprawek, zegar słoneczny wskazywałby dokładnie czas tylko 4 razy w roku. Są to dni, dla których linia falista przecina się z osią “zero” na wykresie.
   Kompas kierunków świata znajduje się w centralnym położeniu na tarczy. Nazywany bywa “różą wiatrów”, ponieważ służy do określania kierunków wiatrów w meteorologii. Tutaj wykorzystany jest do wskazywania 16 kierunków świata. 4 kierunki główne, zwane kardynalnymi są oznaczone literami N (ang. North, północ), E (ang. East, wschód), W (ang. West, zachód). S (ang. South, południe)
    Zegar słoneczny powstał przy udziale uczniów oddziałów gimnazjalnych Zespołu Szkolno Przedszkolnego w Woli pod kierunkiem nauczyciela fizyki Krystyny Stańczyk w ramach projektu unijnego „Doświadczam – Edukuję” w 20. rocznicę wybudowania szkoły i w 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.
Zajęcia z fizyki w ramach projektu realizowane były przez dwa lata pod nazwą: „Pomiary wielkości fizycznych” . Wzięło w nim udział 36 uczniów oddziałów gimnazjalnych. Zwieńczeniem projektu było wybudowanie zegara słonecznego. Zegar został ustawiony przed wejściem głównym do budynku Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Woli. Przed budową zegara uczniowie wzięli udział w profesjonalnych warsztatach konstruowania zegarów słonecznych w Muzeum Zegarów w Jędrzejowie. Dzięki temu uczniowie wykonali projekt tarczy zegara najpierw w formacie A4, a następnie w wymiarach rzeczywistych. Bezpośrednio w budowę zegara byli zaangażowani uczestnicy projektu obecnego roku szkolnego: Natalia Kwarciak, Szymon Buczek, Wojciech Nicieja, Kacper Rąba, Karolina Kaliszuk, Patrycja Rajwa, Wiktoria Kaim, Dominika Poliwoda, Weronika Gontarz, Kamil Sikora – Jarczok i Jakub Pękała. Podstawę zegara wybudowali uczniowie szkoły podstawowej (wraz z opiekunem): Natalia Krasoń, Julita Maląg – Wolnicka, Kacper Piłatyk , Mateusz Dziopa, Igor Rożnawski i Wojciech Wojewodzic.
Bardzo dużą pomoc udzielił nam pan Marek Szymocha, specjalista w zakresie zegarów słonecznych w Polsce oraz kamieniarz- pan Marian Stompor i pan Piotr Luranc.
   Wszystkim zaangażowanym w budowę zegara słonecznego serdecznie dziękuję.

Opiekun projektu z fizyki i pomysłodawca zegara: Krystyna Stańczyk

5 KOMENTARZE

  1. troche smutne ze zegar stoi na zakopanych fundamentach nieskonczonego elementu szkoly podstawowej… wogole to pamietam jeszcze ten papierowy model architektoniczny szkoly i basenu, te wszystkie szklane przejscia … wygladalo to tak nowoczesnie i widowsikowo.. z calego tego projektu chyba 20% jest wybudowane. cos poszlo nie tak ????

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.